Nei Vale Tu'ulima le Tofi
December 3, 2013Ne'i Vale Tu'ulima le Tofi
E ese le logomalie o tusitusiga a'o saunoaga fo'i a le Afioga i le Tamaaiga Tui Atua Tamasese Taisi Efi. I le tele o ana tusitusiga o lo'o ia fautua mai lava i le taua ma le aoga tele o le gagana Samoa i le ola tuputupu a'e o le tamaitiiti Samoa. O lea sa ia mmanatu ai e tusia lana pepa lea i tala masani e na te fa'alogoina a'o tulei ai se matua alofa i sana fanau ina ia va'ai le tofi i ne'i vale tu'ulima. O nei upu o le fa'avae lea o le olaga o le tagata Samoa (ASCC, 2008).
O lo'o tusia e Tamasese, "O le amataga o le tulu'iga o le tofi, o le gagana" (ASCC, 2008). O lona uiga o le tofi e ao ina u'u mau ina ne’i afaina ma fa’afaigata ai ona fai le galuega o le fa’asoa. “O le fa’asoa o le mau e momoli ai le feau i mafaufau ma agaga” (ASCC, 2008). O le aoga o le fa’asoa e fa’afaigofie ai ona momoli se feau ma e fesoasoani lea ina ia aua nei galo e se tamaitiiti a’o tuputupu a’e. O se fa’ataitaiga lata mai, sa fa’asoa mai le tina o lo’u tina talaaga o lo matou aiga i a’i matou. Sa ia fa’asoa mai fo’i le fua o a matou fanua aemaise fo’i suafa matai le matou aiga. O nei talaaga o lo’o tumau pea i le loto, ae o se tasi lea o meaalofa sa fa’asoa mai ai si o’u tina ia te a’u.
O le molimau a le Afioga ia Tamasese, “Afai e tafea i le au le tofi o Samoa, ua leai se Samoa ua leai fo’i ni tagata Samoa” (ASCC, 2008). E le’o le taimi muamua lea ua taua ai e le Afioga ia Tamasese lea fasi fuaitau aua o lona naunautaiga lava ina ia ola le gagana Samoa ae maise fo’i le aganu’u ua amata ona mou ona o le fetuleni mai o tomai eseese i totonu o le tatou atunu’u.
I so’u malamalamaaga i le molimau ou te matua’i lagolagoina fautuaga a le Afioga ia Tamasese ina ia aua le mapu le fa’asoa a’o se taulogologo i tupulaga lalovaoa a le atunu’u. Peita’i e le mafai e le tamaitiiti ona malamalama ma lagona se fia fa’asoa pe’a u’u mau e matua talaaga a’o taua fo’i o suafa matai, fanua ma tala o nu’u ae le fa’asoa. Ma’imau pe ana o’o mai i nei vaitau ua iai lava le vaega o le atunu’u e iai se faleaoga o le gagana ma le aganu’u. Ua peiseai ua anoanoa’i fa’afitauli ua lepetia ai le gagana ma ua tauau ai ina a le mafai ona toe tau napa atu i le tofi. O lea e tatau ma taua ai le fa’asoa pea o le tofi ina ne’i ma’uma’u.
ASCC. (2008). Fa’atautaiga Manusina. Ne’i Vale Tu’ulima le Tofi. Tusia e le Afioga Tamaaiga Tui Atua Tupua Tamasese Taisi Efi. (p. 86)
Posted by Lani Leota.
O lo'u naunautaiga ina ia taofi mau la tatou gagana ina ne'i mamulu atu. Tatou taumafai ina ia u'una'i ma fa'amalosia la tatou gagana aemaise la tatou aganu'u ina ia fa'aauau pea le a'oa'oina o a tatou mea totino ina ne'i leiloa atu i le vasa loloa.